PremiumBig data

De troef van AI in machinebesturingssystemen

Verbetert voorspellend onderhoud, energie-efficiëntie en kwaliteit

figuur 3
Diverse gegevens op het scherm – gebaseerd op AI-analyse - ondersteunen de operator of onderhoudsmedewerker in zijn werkzaamheden

In een productieomgeving kan kunstmatige intelligentie – of: AI – op verschillende vlakken een belangrijke bijdrage leveren. Door het bijvoorbeeld te integreren in automatiseringsproducten, zijn prestaties en functionaliteit te verbeteren. De kern van de oplossing ligt daarbij in voorspelbaarheid. Hiermee versterkt AI bijvoorbeeld voorspellend onderhoud en verhoogt de Overall Equipment Effectiveness (OEE), wat leidt tot meer efficiëntie, lagere kosten en betere productkwaliteit.

ing. Marjolein de Wit-Blok - 13 mei 2026

Technische AI

In de huidige tijd zijn AI-systemen in staat om vanuit grote hoeveelheden data, in combinatie met slimme algoritmes, patronen te herkennen en in een vroegtijdig stadium storingen of gebeurtenissen te voorspellen. Ook ‘onverwachtse’. De basis hiervoor ligt in het verzamelen en analyseren van ‘goede’ data. Daarvoor biedt in eerste instantie de bestaande machineconfiguratie waarschijnlijk al een veelheid aan mogelijkheden. Een gemiddelde besturing of CPU verzamelt voor zijn eigen taak immers al heel wat gegevens die bruikbaar zijn voor analyse.

Figuur 6: Festo Automation Experience (Festo AX) is software die in verschillende automatiseringsoplossingen zijn te integreren en daarbij geschikt voor zowel nieuwe machines als retrofit oplossingen.
Festo Automation Experience (Festo AX) is software die in verschillende automatiseringsoplossingen is te integreren en daarbij geschikt voor zowel nieuwe machines als retrofitoplossingen

Peter Potters is product marketing manager bij Festo voor noordwest Europa op het gebied van pneumatische aandrijvingen, vacuüm en industriële AI. Hij weet: "Je kunt ook ‘slimme’ sensoren toevoegen. Deze werken met edge computing en zorgen ervoor dat ze alleen relevante – afwijkende – meetdata doorsturen. Hiermee beperk je het transport van grote hoeveelheden data en bijbehorende kosten. Investeer bovendien in een goede validatie van de data: heb je de juiste grootheid op de juiste plek gemeten?"

Vervolgens is het belangrijk om de benodigde algoritmes op de juiste manier in te leren zodanig dat ze betrouwbare resultaten leveren. Dit kan het beste met bestaande data maar ook met gesimuleerde data omdat ‘faaldata’ nu eenmaal niet en grote hoeveelheden beschikbar zijn.

Figuur 7: Prestaties van een machine zijn in één oogopslag af te lezen van het scherm; inclusief live data aan de rechterkant.
Prestaties van een machine zijn in één oogopslag af te lezen van het scherm; inclusief live data aan de rechterkant

…en organisatorisch

AI is echter niet alleen een technologische evolutie, maar ook een organisatorische. IT en operations moeten samenwerken om het volledige potentieel te benutten. Medewerkers moeten AI leren kennen en zelf ervaren wat het oplevert.

Het verzamelen van data (zoals flow, druk of temperatuur) en het versturen ervan (via bijvoorbeeld Profinet, IO-Link, EtherCAT, Ethernet/IP of Modbus), is een taak van de operationele afdeling. Voor het beheer van het IT-systeem waar de onderhoudsapplicatie op draait, is een goede samenwerking met de IT-afdeling cruciaal. De laatste zorgt ervoor dat de data via duidelijke dashboards aan de operations wordt gepresenteerd.

Potters: "De interactie tussen mens en AI – de human-machine interface – is tot slot cruciaal voor adoptie. Gebruikers moeten AI zien als een aanvulling op hun expertise, niet als vervanging. Meestal gebeurt de interactie via een dashboard die bijvoorbeeld weergeeft waar een bepaalde storing zich bevindt en meer informatie geeft om de oorzaak te achterhalen. Menselijke vaardigheden blijven vervolgens echter nodig voor aanpassingen en reparaties op locatie."

Wat kun je ermee?

potters
Peter Potter: "Gebruikers moeten AI zien als een aanvulling op hun expertise, niet als vervanging"

Qua toepassingen noemt Potters onder meer het verbeteren van onderhoud, energie-efficiëntie en kwaliteit van het product. Hij legt uit: "De kern van AI ligt wat ons betreft in de mogelijkheid om zaken in een vroeg stadium te voorspellen. Bijvoorbeeld slijtage, een lekkage of een aankomende storing. Vanuit Festo detecteren we dit middels de integratie van Festo Automation Experience (Festo AX). Dit is software die we in verschillende automatiseringsoplossingen kunnen integreren. AI is daarbij niet alleen geschikt voor nieuwe machines, maar ook als ‘retrofit’ bij al oudere machines en installaties te integreren."

Op dit moment heeft Festo softwareoplossingen voor pneumatische cilinders, (elektrische) servo-aandrijvingen en energiebesparing. Daar zullen in de toekomst nog modules bijkomen voor onder meer vacuüm- en proceskleppen voor andere toepassingen.

Voorbeeld

Als voorbeeld noemt Potters de toepassing van de software voor de bewaking van de functionaliteit van een specifieke klem in de automotive. Bij een dergelijke grootschalige productie zijn micro-uitvaltijden en storingen een serieus probleem. Deze industrie is dus gebaat bij een vroegtijdig herkenning van aankomende storingen om deze op een regulier onderhoudsmoment te kunnen oplossen.

Potters: "De klemmen zijn te bewaken door gegevens vanuit de PLC continu te monitoren. Hiermee is een getraind AI-model in staat om bijvoorbeeld wrijving, lekkage en slijtage vroegtijdig op te sporen. Een (zeer) langzame verslechtering van de cyclustijd wordt direct opgemerkt en aangegeven maar ook ander afwijkend gedrag detecteert het model direct. Het resultaat: een stabiel productieproces en een vermindering van ongeplande stilstand met maar liefst 15%. In dit geval levert AI dus een bijdrage in voorspellend onderhoud. Ga je kijken naar het opsporen van luchtlekkages of wrijving, dan draagt het oplossen daarvan bij aan het verlagen van het energieverbruik. De kwaliteit van een productie is tot slot gebaat bij iedere verbetering van het proces en het voorkomen van storingen."

Figuur 2: Informatie verzamelen vanuit PLC, sensoren en assets biedt AI-modellen de mogelijkheid om te voorspellen.
Informatie verzamelen vanuit PLC, sensoren en assets biedt AI-modellen de mogelijkheid om te voorspellen

Conclusie

AI hoeft niet direct moeilijk te zijn. Begin kleinschalig, en vraag om hulp. Creëer zo draagvlak in de organisatie en wees je bewust dat een AI-gedreven bedrijfsmodel vraagt om nieuwe vaardigheden en een andere mindset. Potters: "Hiermee kunnen bedrijven productiviteit verhogen, energie besparen, kwaliteitsverlies voorkomen en nieuwe businessmodellen ontwikkelen via data-analyse. Essentieel om concurrerend te blijven."

Wat heb je nodig

Krijg GRATIS toegang tot het artikel
of
Proef ons gratis!Word één maand gratis premium partner en ontdek alle unieke voordelen die wij u te bieden hebben.
  • wekelijkse newsletter met nieuws uit uw vakbranche
  • digitale toegang tot 35 vakbladen en financiële sectoroverzichten
  • uw bedrijfsnieuws op een selectie van vakwebsites
  • maximale zichtbaarheid voor uw bedrijf
Heeft u al een abonnement? 

Deel je (nieuws)verhaal

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden

Gerelateerde artikels

Via 'operationele intelligentie' naar zero waste

Polysense, een Gentse start-up die productieprocessen in de voedingsindustrie optimaliseert met computervisie en AI, breidt internationaal uit. Hun missie: voedingsproducenten helpen efficiënter te werken, minder afval te genereren en ...

Savaco opent gloednieuw Experience Center in Gent

Savaco, een toonaangevend IT-dienstverlener in België, heeft onlangs zijn nieuwe Experience Center in Gent geopend. Het centrum is ontworpen om klanten een volledig beeld te geven van ...

Techtextil & Texprocess 2026 zet toon: performancekleding centraal

Techtextil & Texprocess 2026 in Frankfurt bevestigen hun rol als wereldwijde innovatiebarometer voor textiel, met 1.700 exposanten uit 54 landen. Techtextil (1.500 exposanten) lanceert o.a. het zelfstandige segment Textile Chemicals & Dyes en toont met Nature Performance meer dan 110 aanbieders van natuurlijke en biogebaseerde vezels; Texprocess (200 exposanten) focust op verwerking, gedreven door automatisering, digitalisering en AI, met een Start-up Stars-zone. Centraal thema bij de opening: Performance Apparel Textiles, waarvoor het aantal exposanten verdubbelde. In de curated zone Performance Apparels on Stage (hal 9.0) selecteerde een vakjury oplossingen die meerdere functies combineren, van bescherming en comfort tot duurzaamheid.

12Build lanceert AI-analyse; MOVA introduceert 12-nozzle 3D-printer

12Build Sales BV lanceert na maanden co-creatie twee AI-functies voor de preconstructiefase: AI Documenten Analyse en AI Offerte Analyse, die de administratieve workload merkbaar verlagen. Verder onthult MOVA AtomForm op RAPID + TCT Boston 2026 de Palette 300, een vlaggenschip-3D-printer met automatische nozzle-swapping via 12 spuitmonden voor sneller en veelzijdiger printen.

Zelf nieuws te delen?

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden
Print Magazine

Recente Editie
27 januari 2026

Nu lezen

Ontdek de nieuwste editie van ons magazine, boordevol inspirerende artikelen, diepgaande inzichten en prachtige visuals. Laat je meenemen op een reis door de meest actuele onderwerpen en verhalen die je niet wilt missen.

In dit magazine