Eerste NEN-ISO norm rond geneesmiddelen in afvalwater
Ruimte voor toepassing op proceswater
Eind 2018 publiceerde het Nederlands Normalisatie-instituut NEN-ISO 21676:2018 rond meten van geneesmiddelen, -residuen en -afbraakproducten in water (afval- en drinkwater). Door de vergrijzing en het verhoogde geneesmiddelengebruik belanden meer geneesmiddelen, -residuen en -afbraakproducten in het (afval)water en opppervlaktewater, volgens RIVM jaarlijks minstens 140.000 kilo – ruim acht keer zoveel als de hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen (17.000 kilo). Het langetermijneffect op mens en natuur is nog onduidelijk. Bij verschillende kleine waterorganismen zijn voorbeelden van gedragsverandering, weefselschade en effecten op de voortplanting. Zo kan het hele ecosysteem verstoord worden.
NEN-ISO 21676 is één van de eerste internationale normen voor het meten van deze stoffen in het water en helpt de waterkwaliteit voor en na behandeling bepalen. Daarmee is een betere vergelijking mogelijk tussen de analyseresultaten van verschillende laboratoria en van verschillende landen.
De norm is zo opgesteld dat een brede screening van geneesmiddelen, -residuen en -afbraakproducten mogelijk is, door middel van directe injectie in combinatie met lageresolutietechnieken (LC-MS/MS) en/of hogeresolutietechnieken (LC-(HR)MS/MS). Zo is men in het gebruik niet enkel gelimiteerd tot een vaste lijst te identificeren stoffen, maar kunnen via de norm ook andere geneesmiddelen, -residuen en afbraakproducten met dezelfde kenmerken geanalyseerd kunnen worden.
Het geneesmiddelengebruik varieert en verandert tenslotte snel. De norm biedt ruimte om deze op het eigen onderzoeksgebied af te stemmen. Er kunnen binnen de scope van de norm stoffen toegevoegd of verwijderd worden. Daarnaast biedt de norm ook ruimte voor toepassing op aanverwante matrices, bijv. proceswater. Aanpassingen en/of uitbreidingen op de al binnen de norm opgenomen lijst stoffen/matrices moeten wel door het laboratorium aanvullend worden gecontroleerd en geverifieerd (validatie).
