"Made in Europe" of "Made with Europe?": dit stelt de Europese Commissie voor

De Europese Commissie stelt een wet voor om de vraag naar koolstofarme, in Europa vervaardigde technologieën en producten te vergroten. De Industrial Accelerator Act (IAA) moet de productie stimuleren, bedrijven laten groeien en banen creëren in de EU, en tegelijkertijd de invoering van schonere, toekomstbestendige technologieën door de industrie ondersteunen. 

Van 14% naar 20% van het Europese bbp 

In overeenstemming met de aanbevelingen van het Draghi-verslag voert de IAA "gerichte en evenredige Made in EU- en/of koolstofarme vereisten" in voor regelingen voor overheidsopdrachten en overheidssteun. Deze zullen van toepassing zijn op geselecteerde strategische sectoren, met name in staal, cement, aluminium, auto's en nettonultechnologieën. Deze selectie kan worden uitgebreid met andere energie-intensieve sectoren, zoals chemische stoffen. Als er overheidssteun mee gemoeid is, zullen producten uit deze sectoren helemaal of gedeeltelijk in de EU geproduceerd moeten worden.

Het plan moet de Europese productiecapaciteit versterken en de vraag naar in Europa vervaardigde schone technologieën en producten stimuleren. De wet bevat een verplichting voor de lidstaten om één digitaal vergunningsproces op te zetten om productieprojecten te versnellen en te vereenvoudigen. Dat moet ervoor zorgen dat projecten sneller van start kunnen gaan. In 2024 vertegenwoordigde de be- en verwerkende industrie 14,3% van het bbp van de EU. De wet stelt als doel het aandeel van de verwerkende industrie in het bbp van de EU tegen 2035 te verhogen tot 20%.

De wet zal overheden verplichten om producten te kopen die in de EU gefabriceerd zijn. De mate waarin dat moet gebeuren is nog voer voor discussie. Waar vooral Frankrijk aanstuurt op "Made in Europe" ziet Duitsland meer heil in "Made with Europe". In dat voorstel kunnen ook handelspartners zoals het VK, Noorwegen en Zwitserland betrokken worden. 

Strengere regels voor investeerders van buiten de EU

De EU blijft een topbestemming voor buitenlandse directe investeringen (BDI), met bijna een kwart van het wereldwijde BDI-bestand in 2024. In het wetsvoorstel stelt de Commissie voorwaarden voor bij grote investeringen in opkomende sectoren zoals batterijen, elektrische voertuigen, fotovoltaïsche energie en kritieke grondstoffen van meer dan 100 miljoen euro. De wet is van toepassing als één enkel derde land meer dan 40% van de mondiale productiecapaciteit controleert (China).

Dergelijke investeringen moeten hoogwaardige banen creëren, innovatie en groei stimuleren en echte waarde in de EU genereren door middel van technologie- en kennisoverdracht en naleving van lokale inhoudsvereisten. Zij moeten ook een minimumniveau van 50% van de Europese werkgelegenheid garanderen, zodat bedrijven en burgers naast investeerders kunnen profiteren van toegang tot de eengemaakte markt. Daarmee versterkt de IAA de economische veiligheid van de EU en de veerkracht van de toeleveringsketen.

Duurzame productie stimuleren

De IAA introduceert industriële acceleratiegebieden die zijn ontworpen om industriële symbiose mogelijk te maken en de oprichting van projectclusters voor schone productie aan te moedigen. De oprichting van dergelijke clusters zal investeringen in essentiële energie-infrastructuur vergemakkelijken en vergunningen voor het gehele gebied bevorderen. Projecten op deze gebieden zullen gebruik maken van profilering met investeerders en ondersteuning bij de ontwikkeling van vaardigheden.

Volgende stappen

Over de voorgestelde verordening zal worden onderhandeld door het Europees Parlement en de lidstaten in de Raad van de EU voordat deze wordt aangenomen en in werking treedt.

Dit initiatief is een voorstel voor een verordening. Het is aangekondigd in de Clean Industrial Deal. Het komt ook tegemoet aan het Draghi-verslag door de vraag van de EU naar schone en in de EU vervaardigde producten en sleuteltechnologieën te creëren door middel van overheidsopdrachten en steunregelingen.